TBMM Türkçe’nin korunmasına ilişkin bir çalışma yapıyor. Dün Meclis’de yapılan görüşmelerde Yalova Milletvekili Muharrem İnce yeni bir kavram üretti, Hollywood Dili! Biz buna Türkenglish de diyebiliriz!
Muharrem İnce bazı yabancı kelimeleri sayıp bunların kullanımı konusuda serzenişte bulundu. Haklı… Burada bahsi geçen en ilginç kelimelerden biri “e-mail“. Muharrem İnce diyor ki:
Fransa Hükûmeti yasakladı, yerine kurye kullanılıyor. Biz hem e-mail hem kurye’yi kullanıyoruz.
E-mail kelimesi yerine kurye kelimesinin kullanıldığını ilk defa duyuyorum. E-mail kelimesi yerine en yaygın kullanılan kelimeler aslında, e-posta ve e-mektup. Bu “kurye” nereden çıktı, haberi olan var mı?
Diğer kelimeler konusunda da bir-iki kelâm edelim.
Trend – Bu sözcüğün yerine Eğilim, yönelme, yönelim, gelişme yönü, doğrultu, tarz, temayül, üslup, meyil gibi elli altı tane sözcük var.
Doğrudur, trend yerine 56 tane kelime bulunabilir ama trend nerdeyse bir Türkçe kelime artık!
Konsensüs – Uzlaşma
Uzlaşma en iyisi, Türkçesi.
Konsantrasyon - Yoğunlaşma
Konsantrasyon, konsentre olmak artık birer Türkçe kelime diyebiliriz. Olaya aslında yoğunlaşabiliriz de!
Star – Yıldız
Star yıldız demektir. Ah şu medya, televizyonlar yok mu! Hep onların işi böyle kelimeler!
Absürt - Saçma
Absürt çok kullanılıyor. Absürt ama ne yapalım absürt artık bir Türkçe kelime!
Take off - Kalkış
Yani şimdi uçak kalkıyor yerine “uçak take off” yapıyor diyen varsa. Söz sükut eder!
Parlamento – İtalyanca ve kökü palavradan geliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi büyük millet düşüncesinden oluşturulmuş.
Parlamento dilimize yerleşmiş ama katılıyorum meclis kelimesini kullanmalıyız.
Resepsiyon – Davet, kabul, resmî kabul, merasim, tören.
Ne desem bilmem ki! Resepsiyon kelimesi kendini kabul ettirmiş! Ama yine de davet, kabul vs. Türkçelerini kullanmaya çalışmak lâzım.
Prestij – İtibar, saygınlık.
Zannetmiyorum ki prestij olmadan hayatımıza devam edelim!
Şans Topu – Talih, kısmet, fırsat.
Buradaki problem – pardon sorun – nedir anlamadım. Top desen, top işte çocukların oynadığı top! Şans tamam İngilizce chance kelimesini çağrıştırıyor ama “Kırk yıllık yani olur mu kâni!” misâli, kırk yıllık şansdan da olmaz başka bir şey!
Servis – “Bana bir servis yap”. Okul servisi geldi mi? Kardiyoloji servisi. Hizmet, veriş, sunuş, ikram, takdim, yardım, bölüm, daire, pas atmak, taşıt, tabak, çatal, onarım.
Servis olmadan olmaz artık! Geç kaldık, hem servis diyeceğiz, hem hizmet, vs..
İddaa – Devlet iddaa oynatıyor ama böyle bir sözcük yok. İddia.
Güzel bir nokta! Lütfen herkes, bir şeylere isimi koyarken açsın TDK Türkçe Sözlük‘ü ve baksın kelimenin doğru yazılışına!
Turkcell – Türk’ün ‘ü’sü yok oldu.
Süper – pardon muhteşem – bir nokta!
Kulüp okullarda – Eğitsel kol.
Artık kulüp olmadan yapamayız da bu kulüp mü olacak, yoksa klüp mü? TDK Türkçe Sözlük’e bakalım, evet doğrusu kulüp.
Öğrenciler için Performans kriterleri belirleniyor ve öğretmenlerin Kariyer basamakları var.
Ne diyelim var işte. Artık vazgeçmek çok çok zor!
Türkiye Cumhuriyeti’nde Akreditasyon Kurumu, Millî Prodüktivite Merkezi, Projeler Koordinasyon Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı gibi adı yabancı kurum ve kuruluşlarımız var.
Evet buradaki sorunlu kelimeler: Akreditasyon, Prodüktivite. Bir şekilde Türkçe diyebileceğimiz kelimeler: Proje, Koordinasyon, Strateji.
Çocuklarımız empe3 dinliyor. İngilizce “p”, “pi” olarak okunması lazım, o zaman “empi” dememiz lazım. Empe3!
Ne diyelim, haklısınız. Birazçık Türkçeleşmiş işte! Empe3!
Biz, ondalık sayıları nasıl ayırırdık: “7,4″ derdik. 7, 4 şiddetinde bir deprem. Değişti bu, “7.4″ oldu. Niye böyle oldu biliyor musunuz? Dünyada ondalık sayıları bir tek Amerikalılar noktayla ayırıyordu, biz de Amerikalılara benzedik. Virgülü bile terk ettik, “7.4″ der olduk.
Çok haklısınız!
Televizyonlar, yarı aydınlar, yarı cahiller hiç karışmasa bu halk sorununu çözecek. Nasıl çözecek? Kentleşmeyle birlikte “dolmuş” kavramı çıktı ortaya. “Dolmuş”u bu millet buldu. “Durak, dolmuş, çekyat, indibindi” bunların hepsini bu millet buldu.
Çok haklısınız. Süper örnekler!
Çinli fındık sözcüğünü diline almayıp, yeni bir kavram üretti. Bizim başbakanların yanındaki danışmanlar “izolasyon”, “entegrasyon”, “kriter”, “transformasyon” diyenler. Bunları söyledikleri zaman çok kültürlü, çok bilgili adamlar olduğuna inanıyoruz bunların.
Aşağılık kompleksi – hay Allah şimdi kompleks yerine ne desem ki – başla bir şey değil!
Güzel Türkçemize sahip çıkalım! İnsanları diline kilit vuramayız! Ancak en azında şirket, site, kurum, vs gibi şeylere isim verirken Türkçe kelimeler kullanılması istenebilir. Bakın biz Teknobaz için baya bir çaba sarfettik!
Holywood Dili yerine Türkçe [İnternet Haber]
Maşallah Bob [flickr - Material Boy]
Tebrik ederim, güzel bir sayfa olmus. Ve tamamen katiliyorum sizlere. Bundan sonra daha dikkatli konusalim. Tesekkür ederim.